KKTC’ye Yatırım Zamanı…

Kıbrıs Adası’nda uzun yıllardır süren müzakereler 2020 yılında da devam edecek. İki toplumu memnun edecek bir çözüm yakın zamanda görünmüyor. Ancak KKTC Hükümeti, yatırım ortamını iyileştirmek için altyapı çalışmalarını hızlandırdı, teşviklerde düzenlemelere gidiyor. KKTC turizm, tarım, bilişim, enerji, sağlık ve daha pek çok sektörde yatırımcıları bekliyor.

Akdenizin stratejik adası Kıbrıs… Bir tarafında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), diğer tarafta Rum kesimi… Uzun yıllardır devam eden görüşmelere rağmen iki kesim arasında bir türlü çözüme ulaşılamıyor. KKTC, Rum kesimi ile yıllardır devam eden görüşmelerle geleceğini belirlemeye çalışıyor. Küçük bir bölüm, iki kesim arasında bir uzlaşma beklentisi içinde olsa da büyük çoğunluk görüşmelerden bir uzlaşma beklemiyor.

Akdeniz’de Sicilya ve Sardinya’dan sonra 3. büyük ada
KKTC ve Kıbrıs Rum kesimi arasında devam edecek müzakerelerden yakın zamanda bir çözüm çıkar mı bilinmez ama Kuzey Kıbrıs sahip olduğu tüm potansiyeli kullanmak istiyor ve yabancı yatırımcıları bölgeye davet ediyor.
Türkiye’nin güvenliği için stratejik bir konumda olan jeopolitik konumu nedeniyle birçok medeniyete ev sahipliği yapan Kuzey Kıbrıs’ın her yeri, geçmişin izlerini taşıyor. Kuzey Kıbrıs’ın tüm kentlerinde kale, cami, manastır, kilise ve şapel görmek mümkün. İhtişamı ile ilgi çeken Girne Kalesi, Saint Hillarion Kalesi, Batık Gemi Müzesi, Barbarlık Müzesi, Selimiye Camii, Lala Mustafa Paşa Camii ve Othello Kulesi gibi tarihi yapılar, her yıl milyonlarca turisti Kuzey Kıbrıs’a çekiyor… Eşsiz doğası ve Akdeniz iklimiyle adanın kuzeyi yıl boyunca ziyaretler için cazibe merkezi olma özelliğini sürdürüyor. Kıbrıs, Akdeniz’in Sicilya ve Sardinya’dan sonra üçüncü büyük adası konumunda. Toplam yüzölçümü 3.355 km2 olan KKTC, adanın üçte birine karşılık geliyor. Ada sahillerinin yarısı KKTC sınırları içerisinde yer alıyor.

Maraş hem turizme hem yatırımcılara açılması bekleniyor
Turizm, KKTC ekonomisi için büyük gelir potansiyeli oluşturuyor. Turistlerin bir milyonundan fazlasını, Türkiye’den adayı ziyaret edenler oluşturuyor. Son yıllarda turizme yönelik yatırımların artması ile turizm gelirlerinde artış hedefleniyor. Her yıl yeni otellerin ve tatil köylerinin yapıldığı Kuzey Kıbrıs, turizm yatırımları açısından büyük potansiyel taşıyor. Özellikle 46 yıldır kapalı tutulan Maraş’ın açılması konusunun da tartışılmaya başlamasıyla, uzun vadedeki böyle bir gelişmenin KKTC’de hem turizmcilere hem de yatırımcılara büyük fırsatlar sunması bekleniyor. 1974 öncesi Orta Doğu’nun turizm incisi olan Maraş’ta 45 otel, 60 apart otel, 3 bin ticari işletme, 99 eğlence mekanı, 25 müze, 24 tiyatro ve sinema, 21 banka ve 4 bin 469 ev bulunuyordu. Maraş’ın açılması mümkün olursa, uzun yıllardır atıl kalan birçok bina doğal olarak yıkılacak ve bölgede ciddi bir müteahhitlik hizmeti, proje finansmanı ve yatırım fırsatı gündeme gelecek.

YÖK onaylı 12 üniversite
İklimi, tarihi eserleri, doğal güzellikleriyle tatil cenneti Kuzey Kıbrıs, aynı zamanda ‘üniversite adası’ olarak da anılıyor. Yüksek öğrenim sektörü, turizm sektörüyle beraber ada ekonomisinin lokomotifi konumunda.
KKTC’de Lefke Avrupa Üniversitesi ile Doğu Akdeniz Üniversitesi’ne ilaveten 10 özel üniversite faaliyet gösteriyor. YÖK’ün onayladığı 12 üniversite bulunuyor.
TC vatandaşı öğrenciler ÖSYM sınavları sonucuna göre üniversitelere ücretli olarak kayıt yaptırıyor. Üçüncü ülke öğrencileri için her üniversite kendileri sınav açarak sınav sonucuna göre öğrencileri tespit ediyor. Kuzey Kıbrıs, eğitim sektöründen her yıl yaklaşık 1 milyar dolar civarında gelir elde ediyor. Bu rakam, milli gelirin yaklaşık yüzde 25’ine tekabül ediyor.

Gayrimenkul alımında İngilizler 1. sırada
Özellikle son yıllarda eğitim ve turizm alanında yaşanan olumlu gelişmeler Kuzey Kıbrıs’ta gerek emlak, gerekse diğer alanlarda ciddi fırsatların da doğmasına sağladı. Adada emlak piyasası, döviz bazında her yıl yaklaşık %30 artıyor. Gayrimenkul alanında yatırım yapanlar, 13 yılda yatırımını amorti edebiliyor. Kuzey Kıbrıs, iklimi, doğası ve muhteşem denizi ile İngilizler başta olmak üzere yabancı ülkelerden birçok insanın gözdesi konumunda. Adada, en fazla konut alanların başında İngilizler geliyor. İngilizleri Ruslar, Araplar, Finlandiyalılar ve Norveçliler takip ediyor.

KKTC, yabancı yatırımcıları bekliyor
Ekonomisini güçlendirmek isteyen KKTC yönetimi, yabancı yatırımcıları bekliyor. Yatırım politikasının temel amacı, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak, ekonominin rekabet gücünü yükseltmek, potansiyel kaynakları harekete geçirmek. Yönetim, özel teşebbüsün ekonomideki etkinliğini artırmayı ve yabancı sermayeyi ülkede yatırım yapmaya özendirmeyi hedefliyor. Bunun için de ihracata yönelik sanayiler tercih ediliyor. İç piyasanın küçüklüğü nedeniyle yatırım politikası, mal ve hizmetlerin ihracına yönelik. Modern teknoloji, know-how ve yeni üretim tekniklerinin KKTC’ye transferini kolaylaştıran projelere öncelik veriliyor.

Tarımda yüksek katma değerli üretim fırsatı
Cansuyu Projesi ile suya kavuşan Kuzey Kıbrıs’ta, niş bir yatırım olarak yüksek katma değerli tarım ve gıda işleme sektörü, yani tarımsal üretim, önümüzdeki yıllarda çok daha büyük önem kazanacak. Tarım sektörünün rekabet edebilirliğini artırmak için yüksek katma değerli ve yüksek piyasa talebi olan narenciye ürününe ilave olarak alternatif ürünlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Tarım sektörünün niş yatırımlarla katma değeri yüksek bir sektör olarak geliştirilebileceği öngörülüyor. Hellim, Verigo üzümü, nar, kapari, zeytinyağı, narenciye balı, harup ve baharatlar Kuzey Kıbrıs’ın sunabileceği bazı özellikli tarım ürünleri.

Bilişim, enerji, sağlık ve yat üretimi niş yatırım alanları
Sektörel gelişmeler ve mevcut kaynaklar dikkate alınarak yapılan sektör hedefleme çalışması ışığında bilişim sektörü, büyük bir potansiyele sahip. KKTC yönetimi, sektörün geliştirilmesine yönelik çalışmaları devam ettiriyor. KKTC’de ikincil öncelikli sektörlerin başında niş bir alan olarak yat üretimi ve ilgili sektörler potansiyeli yüksek yatırım alanları olarak dikkat çekiyor. Finans, ticaret, ulaşım ve lojistik de adada yatırım yapılabilecek alanlar olarak öne çıkıyor.
Uzun yıllardır enerji fakiri bir ülke olarak dikkat çeken KKTC’de, önümüzdeki yıllarda özellikle alternatif enerji yatırımlarına çok büyük önem verilecek. Gerekli teknik bilgi (know-how) donanımına sahip yatırımlar ile adanın güneş ve rüzgar enerji kaynakları harekete geçirilebilir.
Kuzey Kıbrıs’ta sağlık hizmeti genellikle kamu tarafından sağlanıyor. Özel sektörün yatırımları ile özel hastanelerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Bu sektörün gelişmesi diğer alanların gelişmesini destekleyecek nitelikte. Kuzey Kıbrıs’taki sağlık hizmetleri kalitesinin artırılması için üniversitelerin tıp bölümlerinin önemli katkısı olacağı dikkate alınmalı.

——————————————————

YATIRIM POTANSİYELİ OLAN SEKTÖRLER
KKTC Başbakanlık Kıbrıs Türk Yatırım Geliştirme Ajansı (YAGA) tarafından belirlenen öncelikli ve ikincil öncelikli sektörler:
• Özel İlgi Turizmi:
Mevcut kitle turizmi yanında özel ilgi turizmi, sağlık turizmi, yat turizmi ve eko-agro turizmi alanlarında önemli potansiyel söz konusu.
• Sağlık Turizmi:
Turistik yaşlı bakım merkezleri yatırımlarında potansiyel görülüyor.
• Yat Turizmi:
KKTC’de yat konaklama kapasitesi bir hayli düşük. Bu durum, marina yatırımlarına olan ihtiyacı ortaya koyuyor.
• Eko-Agro Turizmi:
Çeşitli medeniyet ve kültürlerin mozayiği konumunda olan Kuzey Kıbrıs, eko – agro turizm ürünleri konusunda çeşitli yaratıcı yatırım fırsatları sunuyor.
• Konferans Turizmi:
Ülkede mevcut 5 yıldızlı oteller, konferans turizminin gelişmesinde önemli rol oynuyor.

KKTC BAŞBAKANI ERSİN TATAR;
“Kuzey Kıbrıs’ı bölgenin çekim merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz”

“KKTC hızla gelişen bir ülkedir. Biz hükümet olarak öncelikle bu hızlı gelişmeye ayak uydurabilmek için alt yapıyı iyileştirme çabası içerisindeyiz” diyen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Ersin Tatar, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti´ni bölgenin çekim merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz. Adamızın coğrafi konumu bize bu imkanı tanıyor. Avrupa´nın, Asya´nın ve Afrika´nın kesiştiği bir noktadadır. Hedefimiz Kıbrıs sorunundan bağımsız ülkemizi turizm, öğrenci ve büyük şirketlerin iş merkezi haline getirmektir” şeklinde konuştu.

“Yatırımcılara büyük muafiyetler var”
Hükümet olarak yatırım ikliminin iyileştirilmesine öncelik verdiklerini belirten Tatar şöyle devam ediyor: “Bürokratik önlemleri azaltmak öncelikli görevimizdir. Bunun üzerinde hızla çalışıyoruz. 2020 yılı sonuna kadar e-devlet projesini tamamlamayı planlıyoruz. Artık birçok işlem elektronik ortamda yapılabilecek. Vergiler konusunda yanlış bir algı var. Ülkemizde yatırımcılara büyük muafiyetler bulunuyor. Vergi oranlarımız çevre ülkelere göre daha düşük. Yine de Maliye Bakanlığımız bu konuda yapılabilecekler üzerinde çalışıyor.” Tatar yatırımcılara sunulan avantajlara da örnekler veriyor:
“Devlet Planlama Örgütümüzün yürüttüğü Teşvik Yasası’na göre teşvik alanlara yatırım indirimi %100, Güzelyurt, Lefke ve İskele’de yapılacak yatırımlara %200. Teşvikli yatırımlara aynı zamanda gümrük, fon, Katma Değer Vergisi ve inşaat ruhsatı ile ilgili vergi, resim, harç muafiyetleri verilmekte. Sermaye artırımıyla ilgili Pul Vergisi indirimi, ipotek işlemleriyle ilgili harç indirimi uygulanmakta. Kalkınma Bankası’ndan verilecek kredilerde teşvikli yatırımlara öncelik veriliyor.”

“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti´ne güvensinler”
KKTC’de pek çok alanda yatırımlar yapılabileceğini ifade eden Tatar, özellikle Türkiye’den gelen su ile Kuzey Kıbrıs’ın verimli toprağının buluşmasından iş adamlarının yararlanabileceğini söylüyor. “Ülkemizin güzel bir iklimi var” diyen Tatar, teknoloji kullanılarak tarımsal alanda verimli üretim yapılabileceğini, yüz bin üniversite öğrencisinin bulunduğu Kuzey Kıbrıs’ta bilişim alanında yatırım yapılabileceğini söylüyor.
“Bizler önceliğimizi yatırım ortamını iyileştirmek için altyapı yatırımlarına önem verdik” diyen Tatar şöyle devam ediyor:
“Hedefimizde Türkiye ile KKTC arasında kablo ile elektrik hattı oluşturarak enterkonnekte hale gelmek. Böylece amacımız; elektrik maliyetlerini aşağıya çekmek ve arz güvenliğini sağlamak, limanlarımızı ve telekomünikasyon alanında kamu-özel sektör işbirliğinde altyapıyı geliştirmek ve işletmek. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti´ne güvensinler. Demokrasisi, bağımsız yargısı ile gelişen altyapısı ile birlikte gelecek vadeden ülkemizin geleceğini görebilsinler ve şimdiden geleceği satın alabilsinler. Yatırım için ülkemiz fırsattır. Bunu değerlendirsinler.”

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.