Türk Şirketlerin Yeni Adresi; İngiltere / Londra

Günümüz dünyasında ticari faaliyetlerin olmazsa olmazı şirketler. Uluslararası platformda da ticari faaliyetleri yürütebilme adına, son yılların en çok araştırılan konularının başında yurt dışında şirket açmak yer alıyor. Yurt dışında şirket açmak için öncelikle tercih edilen ülkelerin arasında İngiltere, şehirlerde başkent Londra ilk sıralarda… Ancak şirket açmak için adım atmadan önce şirket türlerini bilmek ve yapılacak ticari faaliyete en uygun şirket modelini seçmek önem taşıyor. Sizlere bu yazımda, Türkiye’de bulunan bir gerçek kişi ya da bir şirketin İngiltere’de açabileceği şirket türlerini anlatacağım.

Av. Armağan Dergin

www.derginbabaoglu.com

İngiltere’de Şirket Kurmanın Avantajı Nedir?

Uluslararası düzlemde birçok gerçek kişi ve şirket, Birleşik Krallığı ticarettin en önemli üssü olarak görmektedir. Dolayısıyla dünya çapında adını kanıtlamış birçok firma Avrupa’daki faaliyetlerini İngiltere/Londra merkezli olarak sürdürmektedir. Ayrıca, başka önemli bir neden ise, Birleşik Krallık bünyesinde daha hızlı bir biçimde şirket kurma imkanının olmasıdır. İstatistiklere göre yaklaşık 15 iş günü gibi kısa bir süre içinde Birleşik Krallık’ta şirket kurma imkanı bulunmaktadır. Diğer Avrupa ülkelerine bakıldığında bu kuruluş ve faaliyete başlama süresinin daha uzun olduğu görülmektedir.

Şirket Türleri Nelerdir?

İngiltere’de gerçek kişi olarak ya da bir şirket olarak (tüzel kişi) ticari faaliyette bulunabilirler. Gerçek kişi veya bir şirket olarak hangi tür şirket açabileceğini kısaca özetlersek; 

I. Gerçek Kişiler

a. Gerçek Kişi Tacirler   (Sole Trader) 

Kuruluşu ve işleyişi basittir. Bu gerçek kişi, tek başına işin sahibidir. Kâr-zarar ve tüm borçlara karşı kişi sorumludur. Gelir İdaresi’ne (HMRC) serbest meslek kaydı yaptırmak gereklidir. Gelir vergisi mükellefidir.   

b. Adi Ortaklık (Ordinary Partnership)

Birden fazla kişinin (gerçek yada tüzel kişi) ortaklık kurmasıdır. Ortakların her biri borçlara karşı tam sorumludur. Ortaklar, Gelir İdaresi’ne serbest meslek kaydı yaptırmalıdır. Ortaklar kişisel olarak gelir vergisi beyanında bulunurlar.

Adi ortaklıkta ortaklar, işi birlikte yaparak kâr elde etmeye çalışırlar. Her ortak, işin yürütülmesine katılır ve kârı paylaşır. Ortaklar, ortaklığın borçlarından dolayı birlikte ve sınırsız olarak sorumludurlar. Fakat ortaklar aralarında farklı bir uygulamayı prensip olarak kabul edebilirler. Bu durumda kimi ortaklar işin yürütülmesinde daha çok söz sahibi veya daha fazla kâra sahip olabilirler.

c. Sınırlı Ortaklık (Limited Partnership)

Aralarında en az biri sınırlı olmak üzere birden fazla kişinin (gerçek yada tüzel kişi) ortaklık kurmasıdır. Yönetimde yer almamış olmak ve para çekmemiş olmak kaydıyla, ortaklar borçlara karşı taahhüt ettiği sermaye kadar sorumludur. Ortaklar, Gelir İdaresi’ne serbest meslek kaydı yaptırmalıdır. Ayrıca, ortaklığın Companies House’a kayıt ettirilmesi zorunludur. Ortaklar, kişisel olarak gelir vergisi beyanında bulunurlar.

d. Sınırlı Sorumlu Ortaklık (Limited Liability Partnership, LLP)

En az iki tayin edilmiş (ilave görev ve sorumluluk yüklenmiş) ortak bulunmalıdır. Nispeten daha az kişisel risk alınmaktadır. Borçlara karşı şahıslar değil, ortaklık sorumludur. Kuruluşu, limited şirket gibi olduğundan, diğer ortaklık türlerine göre kısmen daha karmaşıktır. Ortak şahısların Gelir İdaresi’ne, ortaklığın ise Companies House’a kayıt ettirilmesi gerekmektedir. Ortaklar kişisel olarak gelir vergisi beyanında bulunurlar.

II. Tüzel Kişiler (Şirketler)

a. Limited Şirket (Private Limited Company  Ltd)

Üyelerin sorumluluğu sahip oldukları hisseler üzerinden ödenmemiş miktarda sınırlıdır. Şirket adına malvarlığı edinebilirler. Şirket ortağı olan  kişilerden bağımsızdır. En az bir şirket direktörü ve bir şirket yazmanı atanması gereklidir. Bunlar şahıs olabilecekleri gibi tüzel kişiler de olabilirler. Şirketin Companies House’a kayıt ettirilmesi gerekir. Şirket kuruluşu için gerekli işlemleri şahıslar kendileri yapabilecekleri gibi, şirket kuruluş firmaları (company formation agents) veya ticari konularla ilgili avukatlar aracılığıyla kuruluş işlemleri yaptırabilirler. 

b. Anonim Ltd. Şti. (Public Limited Company- Plc)

Şirketin hisseleri menkul kıymetler borsası aracılığıyla halka satılmak üzere sunulur ve üyelerin sorumluluğu sahip oldukları hisseler üzerinden ödenmemiş miktarda sınırlıdır. En az iki üyesi ve iki direktörü bulunması ve şirket sekreterinin kanunla belirlenmiş niteliklere sahip bir kişi olması ve Companies House’a kayıt ettirilmesi gerekir.

c. Garanti ile Sınırlanan Şti. (Limited by Guarantee)

Üyelerin sorumluluğu, eğer tasfiye edilmişse, şirketin aktiflerine katmayı kabul ettikleri miktarla sınırlıdır.

d. Özel Sınırsız Şti. (Unlimited Company)

Üyelerin sorumluluğunda sınır yoktur.

Şirket türlerinin yanında yabancı yatırımcı tüzel kişilerin kullanabileceği alternatif modeller de mevcuttur. Bunlarda biri şube kurmak diğeri ise işyeri kurmaktır.

• Şube Kurmak (Branch),

Yabancı bir şirketin ticari faaliyette bulunmak üzere oluşturduğu şubeyi, en geç bir ay içinde kendi ülkesindeki ana şirketin bilgileri ve yıllık muhasebesi ile birlikte başvurarak Companies House’a (Şirketler Odası)  kayıt yaptırması zorunludur. Şubenin yapısı ana şirketin kuruluş ve ortaklık yapısı ile aynıdır.

İngiltere’de kurulan yabancı limited şirketlere nazaran rapor sunma ve diğer hukuki zorunluluklar hakkında kolaylıklar sağlanmıştır. Dezavantajı ise, yabancı limited şirketlere tanınan sınırlı sorumluluktan faydalanamamaktadırlar. İngiltere’deki şubenin sahibi bu şubenin tüm borçlarından şahsen sorumlu tutulabilmektedir. Eğer şirketin borçları yasal takibe düştüğünde şube sahibi bu borçlardan kendi malvarlığı ile sorumlu tutulabilmektedir. 

• İş Yeri (A Place of Business)

Yabancı bir şirket, İngiltere’de belli bir yerden düzenli olarak işlerini yürütüyorsa, ancak limited şirket olarak kurulmamış ve faaliyetleri şube olarak tanımlanmaya yeterli değilse, Companies House’a “İş Yeri” olarak kayıt yaptırmak zorundadır. İş yeri faaliyete geçtikten en geç bir ay içinde Companies House’a bildirim yapılması gereklidir. Depo işletilmesi veya Firma Temsilcisi (Sole Representative) atanması bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

• Şirketler Arası Ortaklık Teşebbüsleri

Türk şirketleri veya diğer yabancı ülke şirketleri, İngiltere’de şirket kurmadan veya işyeri ya da şube açmadan da birlikte ortaklık teşebbüsü içine girebilmektedirler. Bu ortaklık teşebbüsleri; adi ortaklık, sözleşmeye dayalı ortaklık,  şirketleşmiş ortaklık teşebbüsleri şeklinde nitelendirebiliriz.

Hangi Şirketi Kurmalıyız?

Ticaretin temel kuralı olarak, ister şirket isterse gerçek kişi tacir olması fark etmeksizin, ilk etapta, İngiltere’de başlatacağınız bu faaliyetin hedefleyeceği kitlenin araştırılması, vergilendirme konuları ve yıllık ticari hedeflerin belirlenmesi, çalışan maliyetlerinin analizi gibi konuları iyi irdelemesi yerinde olacaktır. Belirli iş dallarından İngiliz hükümetinden almanız mümkündür fakat bu konuların önceden araştırılması lehinize olacaktır. Bu noktada konusunda uzman danışmanlardan destek almak size katkı sağlayacaktır.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.